سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )

85

تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )

ماند . على ( ع ) هيچ‌گونه مقامى را در زمان حكومت عمر به عهده نگرفت ، همچنانكه در فرمانروايى ابو بكر نگرفته بود و بعدها هم در حكومت عثمان نپذيرفت . تنها مورد استثناء اين بود كه هنگام سفر عمر به فلسطين كه وى همهء اصحاب عمده پيامبر را براى تأييد مقررات فتح و فيروزى و ديوان با خود برد ، على ( ع ) مسئوليت ادارهء مدينه را عهده‌دار گرديد و تنها على ( ع ) از صحنهء تسليم تاريخى بيت المقدّس و شام غائب بود . عمر به شدت از خروج بنى هاشم از مدينه جلوگيرى مىكرد . ( 18 ) اين مطلب از اين حقيقت تاريخى كه على ( ع ) و هيچ‌يك از اعضاء خاندان بنى هاشم در فعّاليتهاى خارج از مركز شركت نكرده بودند آشكار مىشود . موضع عمر در مقابل على ( ع ) از گفتگويى كه بين او و ابن عباس صورت گرفت به خوبى روشن مىگردد . بمناسبتى خاص عمر از ابن عباس پرسيد : « چرا على به ما ملحق نشد و همكارى نكرد ؟ چرا قريش از خاندان شما جانبدارى نكردند درحالىكه پدرت عم پيامبر و تو خود پسر عم او هستى ؟ » ابن عباس پاسخ داد : « نمىدانم . » عمر گفت : « ولى من از دليل آن آگاهم ، زيرا قريش مايل نيستند كه اجازه دهند نبوّت و خلافت در خاندان شما جمع شود براى اينكه بدين وسيله احساس غرور و شادمانى خواهيد كرد . » ( 19 ) در عبارت ديگر وقتى كه عمر چند بيتى از زبير بن ابى سلمه شنيد كه در آن عزّت ، شرافت خانوادگى و تقواى طايفه بنو عبد الله بن غطفان را توضيح مىداد به ابن عباس گفت : « من هيچ طايفه‌اى را در ميان مردم قريش بهتر از بنى هاشم نمىشناسم كه بخاطر قرابت به پيامبر اين عبارات در مورد آنها به خوبى صدق كند . ولى مردم نمىخواهند بگذارند نبوّت و خلافت در خاندان شما باشد بطورى كه شما در ميان همهء مردم مستكبر ، مغرور و شادمان باشيد . بنابراين قريش ترجيح دادند كه رهبرشان را خود برگزينند و انتخاب بجايى كردند و از طرف خداوند هدايت شدند » .